ZAKON O POREZU NA DOHODAK GRAĐANA

(«Sl. glasnik RS», br.24/01, 80/02, 80/02-dr. zakon, 80/02 135/04, 62/06, 65/06-ispr., 31/09, 44/09, 18/10, 50/11,91/11-odluka US, 93/12, 114/12-odluka US, 47/13, 48/13-ispravka, 108/13, 57/14 – dr.zakon)


OSNOVNE ODREDBE

Porez na dohodak građana plaćaju, u skladu sa odredbama ovog zakona, fizička lica koja ostvaruju dohodak. (čl.1)

Dohodak

Porez na dohodak građana plaća se na prihode iz svih izvora, sem onih koji su posebno izuzeti ovim zakonom.
Oporezivi prihod predstavlja razliku između bruto prihoda koji je ostvario poreski obveznik i troškova koje je imao pri njihovom ostvarivanju i očuvanju.

 Dohodak predstavlja zbir oporezivih prihoda ostvarenih u kalendarskoj godini. (čl. 2)

Prihodi koji podležu oporezivanju

Porezu na dohodak građana podležu sledeće vrste prihoda: zarade; prihodi od samostalne delatnosti; prihodi od autorskih prava, prava srodnih autorskom pravu i prava industrijske svojine; prihodi od kapitala; kapitalni dobici; ostali prihodi. (čl. 3)

Izuzimanja iz dohotka za oporezivanje

 Ne plaća se porez na dohodak građana na primanja ostvarena po osnovu:

1) propisa o pravima ratnih invalida;

2) roditeljskog i dečijeg dodatka;

3) naknada za tuđu pomoć i negu i naknada za telesno oštećenje;

4) naknada za vreme nezaposlenosti;

5) materijalnog obezbeđenja u skladu sa zakonom;

6) naknada iz zdravstvenog osiguranja, osim naknade zarade (plate);

7) naknada iz osiguranja imovine, izuzev naknada iz osiguranja za izmaklu korist, kao i naknada iz osiguranja lica kojima se nadoknađuje pretrpljena šteta, ukoliko ona nije nadoknađena od štetnika;

8) naknada materijalne i nematerijalne štete, izuzev naknade za izmaklu korist i naknade zarade (plate), odnosno naknade za izgubljenu zaradu (platu);

9) pomoći u slučaju smrti zaposlenog, člana njegove porodice ili penzionisanog radnika - do 35.000  dinara;

10) pomoći zbog uništenja ili oštećenja imovine usled elementarnih nepogoda ili drugih vanrednih događaja;

11) organizovane socijalne i humanitarne pomoći;

12) stipendija i kredita učenika i studenata - u mesečnom iznosu do 6.000  dinara;

13) naknade za ishranu - hranarine koju sportistima amaterima isplaćuju amaterski sportski klubovi, u skladu sa zakonom kojim se uređuje sport - u mesečnom iznosu do 5.000  dinara;

14) naknada i nagrada za rad osuđenih lica i maloletnih učinilaca krivičnih dela u kazneno-popravnim ustanovama;

15) naknada i nagrada za rad pacijenata u psihijatrijskim ustanovama;

16) uplate doprinosa za obavezno socijalno osiguranje koje je privredno društvo dužno da plati za svog člana u skladu sa zakonom koji uređuje doprinose za obavezno socijalno osiguranje;

17) penzija i invalidnina koje se ostvaruju po osnovu prava iz obaveznog penzijskog i invalidskog osiguranja, odnosno vojnog osiguranja;

18) otpremnine kod odlaska u penziju - do iznosa koji je kao najniži utvrđen zakonom kojim se uređuje rad;

19) otpremnine, odnosno novčane naknade koje poslodavac isplaćuje zaposlenom za čijim je radom prestala potreba, u skladu sa zakonom kojim se uređuju radni odnosi - do iznosa koji je utvrđen tim zakonom;

20) novčane naknade koja se isplaćuje licu kome prestaje radni odnos u procesu racionalizacije, restrukturiranja i pripreme za privatizaciju u skladu sa aktom Vlade kojim se utvrđuje program za rešavanje viška zaposlenih u procesu racionalizacije, restrukturiranja i pripreme za privatizaciju - do iznosa utvrđenog tim programom, a za lica starija od 50 godina života - bez ograničenja iznosa;

21) naknada za rad hranitelja i naknada za izdržavanje korisnika u hraniteljskoj porodici;

22) naknada koje se, u skladu sa propisima koji uređuju Vojsku Srbije, isplaćuju vojnicima na služenju vojnog roka, učenicima i kadetima vojnoškolske ustanove i licima na drugom stručnom osposobljavanju za oficire i podoficire;

23) naknade koje se, u skladu sa propisima koji uređuju unutrašnje poslove, isplaćuju studentima visokoškolske ustanove osnovane za ostvarivanje studijskih programa za potrebe policijskog obrazovanja;

24) premija, subvencija, regresa i drugih sredstava koja se u svrhu podsticanja razvoja poljoprivrede, iz budžeta Republike, Autonomne pokrajine i lokalne samouprave plaćaju, odnosno isplaćuju na poseban namenski račun nosiocu porodičnog poljoprivrednog gazdinstva koji je upisan u registar poljoprivrednih gazdinstava u skladu sa propisima koji uređuju tu oblast;

25) PDV nadoknade, u skladu sa zakonom kojim se uređuje porez na dodatu vrednost, kao i naknada za prikupljanje i prodaju sekundarnih sirovina i otpada (u daljem tekstu: sekundarne sirovine) plaćenih na tekući račun prodavca;

26) nagrada učenicima i studentima ostvarenim za postignute rezultate tokom školovanja i obrazovanja, kao i osvojenih na takmičenjima u okviru obrazovnog sistema;

27) naknade troškova volontiranja koju ostvaruje volonter, u skladu sa zakonom koji uređuje volontiranje;

28) novčane pomoći fizičkim licima koja služe za lečenje u zemlji ili inostranstvu, u visini stvarnih troškova lečenja, dokumentovano računima zdravstvene ustanove koja je lečenje izvršila. (čl.9.)


OPOREZIVANJE POJEDINIH VRSTA PRIHODA

POREZ NA ZARADE

Predmet oporezivanja

Pod zaradom u smislu ovog zakona, smatra se zarada koja se ostvaruje po osnovu radnog odnosa, definisana zakonom kojim se uređuju radni odnosi i druga primanja zaposlenog.

Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i ugovorena naknada i druga primanja koja se ostvaruju obavljanjem privremenih i povremenih poslova na osnovu ugovora zaključenog neposredno sa poslodavcem, kao i na osnovu ugovora zaključenog preko omladinske ili studentske zadruge, osim sa licem do navršenih 26 godina života, ako je na školovanju u ustanovama srednjeg, višeg i visokog obrazovanja.

Zaradom, u smislu ovog zakona, smatra se i isplaćena lična zarada preduzetnika utvrđena u skladu sa ovim zakonom.

Zaradom, u smislu ovog zakona, smatraju se i primanja koja zaposleni u vezi sa radom kod poslodavca ostvari od lica, koje se u smislu zakona koji uređuje porez na dobit pravnih lica, smatra povezanim licem s poslodavcem (u daljem tekstu: povezano lice). (čl.13)

Poreski obveznik

Obveznik poreza na zarade je fizičko lice koje ostvaruje zaradu. (čl. 15)

Poreska stopa

Zarada se oporezuje po stopi od 10% (čl. 16)

Poreske olakšice za zapošljavanje novih radnika

Poslodavac koji zaposi lice koje se smatra pripravnikom, koje je na dan zaključenja ugovora o radu mlađe od 30 godina i koje je kod Nacionalne službe za zapošljavanje prijavljeno kao nezaposleno lice, oslobađa se obaveze plaćanja obračunatog i obustavljenog poreza iz zarade novozaposlenog lica, za period od tri godine od dana zasnivanja radnog odnosa tog lica. (čl. 21v)

Poslodavac koji na neodređeno vreme zaposli lice sa invaliditetom oslobađa se plaćanja obračunatog i obustavljenog poreza iz zarade tog lica, za period od tri godine od dana zasnivanja radnog odnosa. (čl. 21g)


GODIŠNJI POREZ NA DOHODAK GRAĐANA

Dohodak za oporezivanje

Godišnji porez na dohodak građana plaćaju fizička lica – rezidenti, koji su u kalendarskoj godini ostvarili dohodak veći od trostrukog iznosa prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike. (čl. 87)

Poreska osnovica

Osnovica godišnjeg poreza na dohodak građana je oporezivi dohodak, koji čini razlika između dohotka za oporezivanje i ličnih odbitaka koji iznose:

  • za poreskog obveznika – 40% od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike;
  • za izdržavanog člana porodice – 15%  od prosečne godišnje zarade po zaposlenom isplaćene u Republici u godini za koju se utvrđuje porez, prema podacima republičkog organa nadležnog za poslove statistike, po članu. (čl.88)

Centar za ekonomsku politiku poreski sistem i poslovno izveštavanje


Info