EKOLOGIJA U POLJOPRIVREDI

 

Ekološka poljoprivreda uklapa se u koncept održivog razvoja, jer čitavim nizom mera teži ekološki čistoj, isplativoj, etički prihvatljivoj i socijalno pravednoj poljoprivrednoj proizvodnji. Konvencionalna poljoprivreda je danas najveći zagađivač okoline, pitke vode i vazduha, zato je ekološka proizvodnja nužnost. Sadašnja ekološka poljoprivreda u mnogim zemljama jasno je definisana zakonima, čemu se pridružila i Srbija, donošenjem paketa zakona i propisa iz oblasti agrara. Prehrambeni proizvodi u ekološkoj poljoprivredi, kontrolisani su i nose posebni znak, što potrošačima daje sigurnost i uliva poverenje u proizvod i sastav.

Donošenje Zakona o ekološkoj proizvodnji poljoprivrednih i prehrambenih proizvoda omogućava osvajanje novih tržišta, porast poverenja potrošača, postizanje viših cena, smanjenje intenziteta iskorišćavanja resursa, zaštitu okoline, postojanost poljoprivrednog tla. Ovim načinom postiže se veća transparentnost proizvoda i prerađevina, ravnopravnije uključivanje na svetsko tržište, posebno iskorišćavanjem prednosti manjeg zagađenja okoline, uz povećanje prodaje kroz turizam i izvoz. Povećava se i zapošljavanje, bolje iskorišćavanje poljoprivrednih površina, posebno u ruralnim područjima. To doprinosi i revitalizaciji sela, poboljšanju kvaliteta života na selu i smanjenju migracija. Na ovaj način čuva se plodnost tla, flore i faune, vode, atmosfere, smanjuje primena pesticida, veštačkih mineralnih đubriva i drugih agrohemikalija. Zakonom o ekološkoj proizvodnji otvaraju se i mogućnosti podsticanja ekološke proizvodnje, uređuju se propisi za proizvodnju, preradu, skladištenje, promet, pakovanje , označavanje i nadzor ekološke proizvodnje.

Organska poljoprivreda u Srbiji 2014 

Organska poljoprivreda u Srbiji 2013

Informator-podsticajna sredstva 2015

 

ORGANSKA PROIZVODNJA U SRBIJI

 

Organska proizvodnja je sistem održive poljoprivrede koji se bazira na visokom poštovanju ekoloških principa putem racionalnog korišćenja prirodnih resursa, upotrebe obnovljivih izvora energije, očuvanja prirodne raznolikosti i zaštite životne sredine. Metode organske proizvodnje podrazumevaju primenu prirodnih postupaka i supstanci, a ograničavaju ili potpuno eliminišu upotrebu sintetizovanih sredstava.

Zahtev za organski proizvedenom hranom je u konstantnom porastu kao reakcija na saznanje o negativnim efektima ustaljenih načina proizvodnje. Podaci o štetnosti pesticida i činjenica da veštačka đubriva mogu sadržati radioaktivne materije su pospešili nov način proizvodnje kojim se izbegavaju ove opasnosti. Organska proizvodnja bez upotrebe insekticida, pesticida, fungicida i veštačkih đubriva, regulatora rasta, hormona, antibiotika i genetski modifikovanih organizama predstavlja ultimativni izbor svake nacije koja vodi račina o sopstvenom zdravlju.

Organska proizvodnja u Srbiji je sve popularnija i ekonomski značajnija, a zahvaljujući potencijalima koji se pre svega ogledaju u usitnjenom posedu i zemljištu koje nije kontaminirano štetnim materijama, ovaj vid poljoprivrede može značajno doprineti razvoju ruralnih područja, a time i poljoprivrede uopšte. Zbog toga je organska proizvodnja postavljena kao jedan od prioriteta razvoja poljoprivrede i čini integralni deo strategije za ruralni i poljoprivredni razvoj Republike Srbije.

Organska proizvodnja je sistem održive poljoprivrede koji se bazira na visokom poštovanju ekoloških principa putem racionalnog korišćenja prirodnih resursa, upotrebe obnovljivih izvora energije, očuvanja prirodne raznolikosti i zaštite životne sredine.

Osnovne principe za razvoj organske poljoprivrede postavio je IFOAM (Međunarodna federacije pokreta za organsku poljoprivredu). Na ovim standardima zasnivaju se regulative EU, zatim Codex Alimentarius, kao i Zakon o organskoj proizvodnji i organskim proizvodima Repubike Srbije.

Osnovni principi na kojima se bazira razvoj organske poljoprivrede prema IFOAM-u su:

  • Princip zdravlja — Organska poljoprivreda treba da održi i poveća zdravlje zemljišta, biljaka, životinja, ljudi i planete u celosti.
  • Princip ekologije — Organska poljoprivreda treba da se zasniva na živim eko-sistemima i ciklusima, da radi sa njima, da ih podržava i pomogne njihovom održanju.
  • Princip pravednosti — Organska poljoprivreda treba da se zasniva na poštenim fer- odnosima prema opštem okruženju, prirodi i životu.
  • Princip negovanja i staranja — Organskom poljoprivredom treba upravljati na oprezan i odgovoran način da bi se očuvalo zdravlje i blagostanje sadašnjih i budućih generacija i ekosistema.

Organska proizvodnja

  • Organska biljna proizvodnja

Metodama organske biljne proizvodnje doprinosi se minimalnom zagađenju životne sredine.

Metode organske biljne proizvodnje propisane su Pravilnikom o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje (Objavljen u „Službenom glasniku RS”, broj: 48/11).

  • Organska stočarska proizvodnja

U organskoj proizvodnji dobrobit životinja ima visok prioritet. Pre svega životinjama treba obezbediti uslove za njihov rast i razvoj u skladu sa prirodnim genetskim potencijalom.

Metode organske stočarske proizvodnje propisane su Pravilnikom o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje (Objavljen u „Službenom glasniku RS”, broj: 48/11).

  • Proizvodnja gljiva

Upotreba gljiva u sve širim razmerama bazira se na njihovoj pristupačnoj proizvodnji, značajnoj nutritivnoj vrednosti i sadržaju medicinski aktivnih materija koje povoljno utiču na ljudski organizam.

Proizvodnja organski gajenih gljiva propisana je  Pravilnikom o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje (Objavljen u „Službenom glasniku RS”, broj: 48/11).

INFO Centar Serbia Organica

Pijaca Zeleni venac,
Upravna zgrada, kancelarija broj 3,
11000 Beograd
Republika Srbija
Radno vreme INFO Centra:
Ponedeljkom, sredom i petkom od 12 do 16 časova.

Tel/fax +381 11 3283 085
+381 65  855 68 68
e-mail: office@serbiaorganica.org
www.serbiaorganica.org

ZAKONSKA REGULATIVA

Organska proizvodnja je u potpunosti kontrolisana proizvodnja.

Zakonska regulativa predstavlja osnov za održivi razvoj organske proizvodnje i istovremeno obezbeđuje uspešno funkcionisanje unutar tržišta. Primena standarda u organskoj proizvodnji garantuje poštenu konurenciju i ima za cilj zaštitu interesa potrošača.

Proizvodnja organskih proizvoda u Republici Srbiji regulisana je Zakonom o organskoj proizvodnji (”Službeni glasnik RS”, broj 30/10 od 7.5.2010. god.), koji je stupio na snagu 1.01.2011. godine.

Ovaj zakon i podzakonska akta detaljno regulišu sva pitanja koja se odnose na metode organske proizvodnje, kontrolu i sertifikaciju, preradu, skladištenje, transport, promet i obeležavanje organskih proizvoda.

Poštovanje standarda i zakonski propisanih uslova proizvodnje, prerade, skladištenja, prometa, obeležavanja organskih proizvoda itd. je pod stručnim nadzorom organa državne uprave.

 

Sistem kontrole organskih proizvoda u Srbiji je uspostavljen po ugledu na sistem kontrole koji je propisan regulativama EU, i to Uredbom Saveta (EZ) br. 834/2007 i Uredbom Komisije (EZ) br. 889/2008.
Zakon o organskoj proizvodnji i organskim proizvodima

Pravilnik o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje (objavljen u Službenom glasniku RS br. 48/11)
Pravilnik o izmenama i dopunama pravilnika o kontroli i sertifikaciji u organskoj proizvodnji i metodama organske proizvodnje (objavljen u Službenom glasniku RS br. 40/12)

 

ODSEK ZA ORGANSKU PROIZVODNJU

Po osnovu Zakona o organskoj proizvodnji ("Službeni glasnik RS", br. 30/10) formiran je Odsek za organsku proizvodnju, pri Direkciji za nacionalne referentne laboratorije, čiji je prevashodni zadatak uspostavljanje i održavanje efikasnog kontrolnog sistema u oblasti organske proizvodnje kroz praćenje rada ovlašćenih kontrolnih organizacija i proizvođača. Takođe, ovaj odsek biće zadužen i za propisivanje postupaka i uslova koje moraju ispunjavati ovlašćene kontrolne organizacije za kontrolu i sertifikaciju, vođenje zbirne evidencije o organskoj proizvodnji i praćenje uvoza i izvoza organskih proizvoda. U nadležnosti Odseka su i poslovi vezani za izradu rešenja kojima se odobrava upotreba reproduktivnog materijala iz konvencionalne proizvodnje i rešenja o saglasnosti za skraćenje ili produženje perioda konverzije kao i izdavanje izuzeća od pravila organske proizvodnje.

Pomenuti zakon kao i jačanje institucionalnih kapaciteta doprineće ostvarenju glavnih ciljeva u organskoj proizvodnji, a to su: povećanje površina pod organskom proizvodnjom, razvoj lokalnog tržišta organskih proizvoda, promocija izvoza organskih proizvoda i harmonizacija pravnog okvira koji definiše organsku proizvodnju sa zakonodavstvom Evropske unije.

DOKUMENTA

Direkcija za nacionalne referentne laboratorije

Adresa: Batajnički drum 7 deo broj: 10, 11080 Zemun

Telefon: +381 11 377 20 80

Faks: +381 11 377 20 25


Centar za ekologiju

Info

Sektor za ekologiju

Sektor za razvoj pronalazaštva i dizajn

Grupacija za upravljanje otpadom i reciklažu

Projekat

Projekat