RAST NETO IMOVINE DOBROVOLJNIH PENZIJSKIH FONDOVA

Neto imovina dobrovoljnih penzijskih fondova je na kraju prvog kvartala 2010. godine zabeležila rast od 9,9% u odnosu na kraj prethodnog kvartala, a u odnosu na isti period prethodne godine rast od 51,77%. Rast neto imovine većim delom je generisan uplatama penzijskih doprinosa, ali i porastom vrednosti ulaganja, navodi se u Izveštaju NBS o poslovanju dobrovoljnih penzijskih fondova u I kvartalu  2010. godine.  

Nakon spajanja uz pripajanje „Garant“ i „Hypo“ društava za upravljanje dobrovoljnim penzijskim fondom, u  ovom sektoru, na kraju prvog kvartala 2010. godine posluje 8 društava za upravljanje koji upravljaju imovinom 9 dobrovoljnih penzijskih fondova, zatim tri kastodi banke, 126 fizičkih lica i četiri banke posrednika. Ukupan broj zaposlenih u društvima za upravljanje iznosi 165, što je 10 manje u odnosu na kraj prethodnog kvartala.Neto imovina svih fondova po zaposlenom je u stalnom porastu i na kraju prvog kvartala 2010. godine iznosi 47,9 mln dinara.Jačanje konkurencije na tržištu dovelo je do smanjivanja visine naknade koja se naplaćuje prilikom uplate penzijskih doprinosa.Na nivou sektora prosek naplaćenih naknada za uplate iznosi 2,39% (zakonski maksimum 3%). Naknadu za upravljanje fondom, koja se može naplatiti najviše u iznosu od 2% godišnje od vrednosti imovine fonda,sva društva su naplaćivala u visini zakonskog maksimuma. U prvom kvartalu društva za upravljanje su ukupno naplatila naknade u iznosu od 51,81 mln dinara, pri čemu naknade prilikom uplate doprinosa iznose 14,70 mln dinara, ili  28,4% od ukupno naplaćenih naknada.

U I kvartalu tekuće godine, ostvaren je porast neto imovine fondova u odnosu na prethodni kvartal za 9,9%, dok je u odnosu na isti period prethodne godine ostvaren rast od 51,8%. Rast neto imovine najvećim delom je generisan neto uplatama članova, koje u prvom kvartalu iznose 498 miliona dinara. Ukupne uplate članova, po odbitku naknade pri uplati, iznose 604 miliona dinara, dok su isplate 106 miliona dinara. Pored neto uplata doprinosa, uticaj na porast neto imovine u odnosu na prethodni kvartal imao je i ostvareni prinos fondova. Vrednost investicionih jedinica svih dobrovoljnih penzijskih fondova beleže porast. Od oktobra 2008. godine FONDex je u stalnom porastu, a na kraju prvog kvartala 2010.godine, zabeležio je porast vrednosti za oko 3%, dok je prinos za poslednjih godinu dana 14,7%.

Najveći udeo u ukupnoj imovini fondova imaju državne dužničke hartije od vrednosti sa 68,34%, od čega obveznice stare devizne štednje 26,28% i trezorski zapisi 42,06%, zatim slede neoročena sredstva sa 19,68%, akcije sa 6,55% i oročeni depoziti sa 4,38%. U stranoj valuti, za sada samo u evrima, na kraju prvog kvartala, nalazi se 2,6 milijarde dinara, odnosno 33% imovine (najvećim delom obveznice stare devizne štednje), dok se u domaćoj valuti nalazi 5,3 mlrd dinara, odnosno 67% ukupne imovine. U odnosu na prethodni kvartal, neznatno je izmenjena izloženost delova imovine fondova pojedinim vrstama tržišnog rizika.

Na kraju prvog kvartala 2010. godine, fondovi broje ukupno 166.625 korisnika, odnosno za 0,84% više nego na kraju prethodnog kvartala. U toku ovog kvartala, stečeno je 2.820 novih korisnika, dok je 1.439 korisnika povuklo sva sredstva sa individualnih računa, čime je prestalo njihovo članstvo. Prosečan iznos akumuliranih sredstava po korisniku raste i iznosi 47.398 dinara, odnosno 57.029 dinara kada se izuzmu korisnici koji nikada nisu uplatili doprinos. Većina korisnika dobrovoljnih penzijskih fondova su domaća lica. Na kraju prvog kvartala, 30 korisnika su strani državljani, odnosno 0,02% od ukupnog broja, sa učešćem od 0,09%, u neto imovini fondova, s obzirom da imaju pet puta veći prosečan iznos sredstava na individualnim računima. Struktura korisnika i sredstava po polu nije se značajno promenila. Muškarci, koji u ukupnom broju korisnika učestvuju sa 61% ali i dalje u proseku imaju manje sredstava na svojim računima, pa je njihov udeo u ukupnim sredstvima 58,38%. Prosečna starost korisnika dobrovoljnih penzijskih fondova, na kraju prvog kvartala, iznosi 43,5 godine, a najviše je korisnika starosti od 49 godina. Procentualno najviše novih korisnika u ovom kvartalu, kao i u prethodnom, ima između 30 i 40 godina. Procenat korisnika koji na kraju prvog kvartala imaju ispunjen starosni uslov za povlačenje sredstava (navršene 53 godine života) je ostao na nivou od oko 19%. Regionalna struktura korisnika i akumuliranih sredstava, takođe se nije bitnije izmenila. Najveći procenat aktivnih korisnika, nešto preko 50%, imaju Grad Beograd i Severno-Bački okrug, a najmanji, ispod 20%, Rasinski, Pčinjski i Pomoravski okrug.

Ukupan doprinos korisnika dobrovoljnih penzijskih fondova u prvom kvartalu 2010. godine iznosi 618,5 miliona RSD, što je najveći iznos uplata na nivou kvartala od početka poslovanja fondova. Prosečan doprinos korisnika je, takođe, najviši od osnivanja fondova, i iznosi 3.940 RSD. Od ukupno uplaćenih sredstava, na individualne uplate se odnosi oko 16,9%, na uplate poslodavaca koji kao obveznici uplate svojim zaposlenima uplaćuju doprinose u penzijski fond 28,6%, a uplate preko penzijskih planova, sa učešćem od 54,4%, i u ovom kvartalu čine najveći deo ukupnih uplata. Prema delatnosti kojoj pripadaju, največi uplatioci su sektori proizvodnja električne energije, gasa i vode, saobraćaj skladištenje i veze i finansijsko posredovanje učestvuju sa preko 50% uplata (55%). Sve ostale delatnosti učestvuju sa 28%.

I pored pozitivnih trendova, velika prepreka razvoju trećeg stuba penzijskog sistema, osim ekonomskih faktora, je i nedovoljna informisanost stanovništva o postojanju, funkcionisanju i značaju dobrovoljnih penzijskih fondova, te bi povećanje obaveštenosti građana o dobrovoljnim penzijskim fondovima trebala da bude kontinuirana aktivnost, posebno u svetlu aktuelne reforme PIO.

Udruženje finansijskih organizacija

FINANSIJSKE INSTITUCIJE

INFORMACIJE

STATISTIKA