JAVNA RASPRAVA O RADNOJ VERZIJI NACRTA ZAKONA O
UREĐENJU PROSTORA I PLANIRANJU, GRAĐEVINSKOM ZEMLJIŠTU I IZGRADNJI


Uvodne napomene i prezentaciju novih rešenja u Zakonu, obrazložila je gospođa Aleksandra Damjanović Petrović, pomoćnik ministra u Ministarstvu životne sredine i prostornog planiranja. Prema predloženim rešenjima u oblasti prostornog planiranja i urbanizma, postoji Prostorni plan Republike Srbije, Prostorni plan područja posebne namene, Regionalni prostorni plan i Prostorni plan jedinice lokalne samouprave. Kada su u pitanju urbanistički planovi, za gradove preko 50 hiljada stanovnika, neophodan je generalni urbanistički plan, dok bi za mesta sa manje od 50 hiljada stanovnika bila neophodna izrada plana generalne regulacije. Osnovni urbanističko-tehnički dokument za sprovođenje urbanističkih planova predstavlja urbanistički projekat, s obzirom da se preko njega vrši 90% planiranja, a koji u suštini nije planski, već urbanističko-tehnički projekat. Urbanističko-tehnički dokument predstavlja i projekat preparcelacije, parcelacije i ispravke granica susednih parcela. Dokumenti prostornog i urbanističkog planiranja moraju biti usklađeni, a takođe mora postojati i usklađenost urbanističkih planova sa prostornim planovima, odnosno neophodna je hijerarhija planova.

Novina je da se formira Centralni registar planskih dokumenata, koji je u digitalnoj formi dostupan svim korisnicima u svim fazama izrade. Jedan od najvažnijih dokumenata u oblasti prostornog i urbanističkog planiranja je lokacijska dozvola (upravni akt koji sadrži sve uslove potrebne za izradu tehničke dokumentacije). Takođe, povećava se odgovornost Komisije za planove, čiji članovi moraju imati odgovarajuće lične licence.

Kada je u pitanju građevinsko zemljište u Srbiji, još uvek, nisu rešena svojinska pitanja, odnosno nisu doneti Zakon o restituciji i Zakon o javnoj svojini, koji bi uskoro trebalo da bude donet a kojim se, uređuje raspodela imovine između države, pokrajine i lokalne samouprave. Prvi put posle 1958. godine, gradsko građevinsko zemljište može biti u privatnoj svojini. Moguća je i konverzija prava korišćenja u pravo privatne svojine za kategoriju ranijih sopstvenika, njihovih zakonskih naslednika i lica koja su od njih na osnovu Zakona stekla pravo pod propisanim uslovima. Kada se planom promeni namena zemljišta (poljoprivredno-građevinsko), propisuje se postupak i procedura za upis promene u katastar nepokretnosti po službenoj dužnosti, odmah po stupanju na snagu planskog dokumenta.

U oblasti izgradnje objekata činjenica je da postoji povećan broj objekata za koje se ne izdaje građevinska dozvola, moguća je prenosivost građevinske dozvole, zbog promene investitora i odstupanja u toku gradnje i nove Odredbe o uklanjanju objekta, odnosno njegovog dela koji se ruši na osnovu dozvole o uklanjanju. Uvodi se i registar investitora kao obaveza svih organa koji donose građevinske dozvole. U delu inspekcijskog nadzora daju se veća ovlašćenja građevinskoj inspekciji, koja može zatvoriti gradilište na licu mesta, a građevinski inspektor ima ovlašćenje da uđe na gradilište i traži isprave u cilju identifikacije lica na gradilištu, fotografiše i pravi video zapise.

U diskusiji je ocenjeno da poštovanje svojine predstavlja osnovu u građevinarstvu, odnosno da bi svojinski odnosi trebalo da budu raščišćeni, što do sada nije bio slučaj i predstavljao je veliki problem kako stranim, tako i domaćim investitorima. Problem predstavlja i dosadašnja praksa da je Zakonom dozvoljena prodaja objekata u izgradnji, ali nije bila moguća promena građevinske dozvole, tako da nakon kupovine objekata u izgradnji niste mogli da budete i vlasnik objekta.

Zamenik predsednika Odbora Udruženja građevinarstva i komunalne delatnosti, gospođa Jelica Stošić je istakla da se pojam bruto izgrađene građevinske površine, odnosno svih etaža objekta, na jedan način tretira u Zakonu, a drugačije u urbanističkim planovima. Po njenom mišljenju investitor bi trebao da bude neko ko obezbeđuje sredstva za gradnju, a ne onaj ko formalno ima pravo da gradi. Urbanistički plan predstavlja osnov za legalnu gradnju i u tom smislu ovaj Zakon bi trebalo da obezbedi kontinuitet u izgradnji, jer svaki diskontinuitet dovodi do sporosti i zastoja u izgradnji.

Ocenjeno je i da će novim zakonskim rešenjima preduzeća koja se bave urbanizmom i projektovanjem kada je u pitanju preparcelacija, parcelacija i ispravka granice susednih parcela izgubiti posao koji će obavljati geodete, ali koji će, ipak morati da rade prema uslovima organa nadležnih za urbanizam.

Udruženje građevinarstva i komunalne delatnosti

Info