ŠANSE ZA RAZVOJ ORGANSKE PROIZVODNJE U SRBIJI

Iako poslednjih nekoliko godina proizvodnja organske hrane postaje sve zastupljenija u Srbiji, svest naših potrošača o značaju upotrebe ovih namirnica još nije razvijena. Za sve one koji se bave organskom proizvodnjom, a i za one koji bi više da saznaju o organskoj hrani na Beogradskom sajmu će od 29. septembra do 2. oktobra biće održan prvi međunarodni sajam organske poljoprivrede "BioBalkan". Organizator sajma je "A&L Expo", a očekuje se oko 60 izlagača iz zemlje ali i iz Austrije, Holandije, Italije , Mađarske, Slovenije, Hrvatske, Bosne i Hercegovine.

Pod organskom poljoprivredom u Srbiji je oko 0,3% ukupno obradivih površina, dok je u Evropi 24%, od čega najviše u Španiji i Italiji (više od milion hektara). U Vojvodini i Šumadiji ima najviše površina sa organskom proizvodnjom, ali ovaj vid poljoprivrede sve više je zastupljen u zapadnoj i južnoj Srbiji. Prema planovima Ministarstva poljoprivrede, šumarstva i vodoprivrede Srbije, trebalo bi da, do 2014. godine, pod organskom proizvodnjom bude 50.000 ha, dok su ambicije Ministarstva za duži period čak 600.000 ha.

Organska proizvodnja povezuje se sa multifunkcionalnim karakterom poljoprivrede i omogućava očuvanje sela, tradicije, izvorne kulture, starih zanata, razvoj seoskog turizma posebnog tipa tj. ekološkog turizma. Nerazvijena svest potrošača, nerazvijeno tržište, slaba potražnja i nizak standard stanovništva, visoke cene kontrole i sertifikacije, nedostatak sredstava za zaštitu bilja, samo su neki od brojnih problema s kojima se suočavaju proizvođači iz ove oblasti poljoprivrede.

Prema podacima Privredne komore Srbije, u Srbiji je registrovano oko 80 proizvođača organske hrane. Neki od njih su: "Zdravo organic" Selenča, "Foodland", "Royal Eco Food", "Sirogojno Company", "Zadrugar", "Radoslovi" Niš, "Mondi", ITM, Andrija Vozar, Josip Mamuzović, "Hemel", "Midi organic", "Biofarma", "Agrounik", BMD, "Suncokret", "Biosil". Nije poznat tačan broj proizvođača organske hrane, niti poljoprivrednih površina pod organskom proizvodnjom, jer sertifikaciju vrše i organizacije bez ovlašćenja Ministarstva. U ovoj godini 8 sertifikacionih organizacija su dobile ovlašćenje od Ministarstva: SGS Beograd, "Evrocert" Beograd, "Organic Contol System" Subotica, "Bioagricerta" Beograd, "Jugoinspekt" Beograd, "Pancert" Novi Sad, "Ekocert Balkan" Beograd, "Suolo Salute Balkan" Beograd. Sertifikovan organski proizvod se obeležava oznakom "organski proizvod", kodom ovlašćene organizacije i nacionalnim znakom.

Hrana proizvedena po principima organske poljoprivrede ne sadrži veštački sintetizovane materije, pa ni pesticida. Ona obezbeđuje proizvodima veću nutritivnu vrednost od onih koji su proizvedeni konvencionalnom proizvodnjom. Istraživanja u Nemačkoj su pokazala da ovi proizvodi imaju značajno viši sadržaj oligo minerala, i to posebno kalijuma i gvožđa, a takođe i viši nivo magnezijuma, fosfora i vitamina C. Do sličnih rezultata došlo se i u Americi, gde je utvrđeno da ovi proizvodi imaju 63% više kalijuma, 73% više gvožđa i 125% više kalcijuma nego proizvodi dobijeni konvencionalnom poljoprivredom.

Uredbom o korišćenju podsticajnih sredstava za podršku razvoja organske proizvodnje za 2010. godinu podsticajna sredstva iz budžeta, osim fizičkih lica i privrednih subjekata, mogu da dobiju zadruge sa najmanje 0,2 ha za ratarsku i povrtarsku proizvodnju i sa 0,3 ha za voćarsku i vinogradarsku. Proizvođači čiju proizvodnju sertifikuju neovlašćene sertifikacione organizacije, nisu u mogućnosti da ostvare pravo na podsticajna sredstva iz budžeta.Podsticajna sredstva države za ratarsku proizvodnju (žitarice, industrijsko bilje, lekovito i aromatično bilje) iznose 25.000 dinara i 35.000 dinara za povrtarsku, obe na najmanje 0,2 hektara i 45.000 za voćarsku i vinogradarsku (najmanje na 0,3 hektara). Za podršku razvoju organske stočarske proizvodnje država daje 15.000 dinara po grlu krupne stoke (minimum četiri), 5.000 dinara po grlu sitne stoke (minimum 10 grla), 500 dinara po jedinki živine (minimum 100) i 2.000 dinara po košnici (minimum 30).

Stevanetić napominje da očekuje donošenje i niza podzakonskih akata u Srbiji koji će omogućiti da se stvori berza organskog semena na kojoj će se trgovati ali i na taj način sačuvati biljna raznovrsnost.

Stručnjaci tvrde da uslove za organsku poljoprivredu Srbija ima, samo je pitanje da li ćemo iskoristiti te mogućnosti. Na nivou države to je stvar strategije razvoja, a na nivou proizvođača to je stvar koja je lična odluka, na nivou potrošača je pitanje da li želi da se zdravo hrani.

Zadružni savez

Info

Projekat Agro info punktovi